Verslag No.2 van de leerling op de “Nieuwe Molen”

Dit is mijn tweede dag als leerling molenaar.
Aanwezig vandaag zijn Jantine,Hans (de molenaar) en ikzelf.
Het programma van vandaag 2 juni kijkend naar de weersomstandigheden is als volgt.
Molen bedrijfsklaar maken, onbelast draaien, spelt pletten op de elektrische pletter, molen wegzetten. Als extra gaan we vandaag de vang oefenen.
Het weersvooruitzicht is Noordnoordoosten wind kracht 2-3. Later werd dit meer Noordoost. De molenaar heeft op basis van deze gegevens besloten dat we onbelast draaien met 4 hele zeilen.

Het bedrijfsklaar maken van de molen:
Losmaken van de roekettingen en de bliksemafleider. De steen lichten op de maalzolder, de molen uit zijn werk zetten op de Luizolder. Op de kapzolder worden dan vervolgens de vlag uitgehangen, het halslager, het penlager en de tegel gesmeerd.
Nu gaan we weer naar buiten om de molen op de wind te kruien. In dit geval hoeven we maar een klein stukje te kruien omdat de wind vorige week noord was.
Bij het opzeilen van de tweede wiek verdween de molenaar en kwam even later met een corsage in zijn borstzak terug.
Hiep hiep hoera, de molenaar viert vandaag zijn 1e lustrum. Op 5 juni 2002 is hij geslaagd voor het vrijwillig molenaars diploma.
Zijn vrouw heeft een aantal mensen opgetrommeld om dit heuglijke feit met de molenaar te vieren. (aanwezigen: Anneke en zoon Jan, Hans, Ingrid Friesema, (sinds april molenaar op de Hoop te Loenen aan de Vecht en daarvoor collega molenaar op de nieuwe molen) Truus en Ria vanuit het molenwinkeltje, Hans en Jantine (leerling molenaars) en Margo vrouw van (leerling) Hans, die foto’s maakt van de leerlingen, als vastlegging voor het nageslacht. We hebben de molen laten staan en zijn aan het gebak met koffie of thee gegaan. Dit was voor de molenaar een grote verassing. En hij was hiermee ook zeer blij. Na het gezellig samen zijn, wordt het toch weer tijd om aan de normale taken te beginnen. Ingrid blijft nog even op de molen om ons als leerlingen ook nog wat tips en verhalen mee te geven.
We hebben de twee andere wieken ook nog opgezeild en de afscherming voor het publiek geplaatst. Daarna laten we de molen voor de prins laten draaien. We moeten altijd eerst even kijken of de molen netjes draait, dit ook omdat de het vet wat we op de lagers hebben gesmeerd, nog even door het lager verwerkt moet worden. We kijken, nu we alle zeilen hebben opgelegd, of het niet te hard gaat. Hiervoor zijn eigenlijk twee methoden die we op de nieuwe molen kunnen gebruiken. De belangrijkste is het tellen van de einden. In 15 seconden word geteld hoe vaak een eind voorbij komt. In dit geval 11 einden x 4 is 44 einden per minuut. (richtlijn voor de zeilvoering onbelast is elke seconde 1 eind, ofwel 60 einden per minuut) De tweede methode is luisteren naar het klapperen van de zeilen, als de zeilen te hard klapperen, is dit aanleiding om wellicht de zeilvoering hierop aan te passen. We laten de zeilen zoals ze zijn gaan verder. Dit verder gaan voor de leerlingen betekent een aantal keren de vang bedienen en een bepaalde wiek voorzetten.
Nadat we dit een groot aantal keren hebben gedaan, mag de molen voor de prins draaien.

Er komt een bezoeker plus dochtertje en deze wordt door ons leerlingen door de molen geleid. Als we op buiten op de stelling zijn komt de molenaar erbij en vraagt ons ook om de molen te vangen zodat er ook wat uitgelegd kan worden over de wieken. Omdat we later ook nog spelt gaan pletten, laten we aan de bezoeker ook nog even zien hoe we zakken van de steenzolder naar de graanzolder luien. Dan is het alweer tijd om een boterhammetje te eten. Na de boterham gaan we spelt pletten. Dit gebeurt op en elektrisch aangedreven Plet machine. (zie foto)
We hebben eerste de plet machine schoon gemaakt en uitgezogen, omdat deze alweer een tijdje niet gebruikt is. We hebben te maken met voedingsmiddelen en daarom moeten we ook aan de hygiëne code voldoen. In deze pletter zitten twee rollen een aangedreven rol en een losse rol die wordt meegenomen als er spelt tussen beide rollen komt. Het spelt wordt in het kaar gedaan, dan wordt de spelt door een schud beweging naar beneden getransporteerd. Daarna gaat de spelt tussen de pletrollen welke op een bepaalde maat zijn afgesteld en valt via een houten leiding systeem onder in de zakken.
Bij het vullen van de zakken (afzakken) komt aardig wat stof vrij en het is dan ook aan te raden om hier mond kapjes te gebruiken.
We hebben 230 kg spelt geplet en de zakken netjes van sticker voorzien en dicht geknoopt en op de pallet gelegd. De bakker dit kan komen ophalen. De lege spelt zakken zijn uitgeklopt en de omgevingen is weer opgeruimd. Dit moet ook altijd gebeuren anders lopen we het risico op muizen en ander ongedierte.

En zo ziet een molenaar jubilaris (corsage) eruit als hij geplette spelt aan het afzakken is.


En dan is er tijd voor een kopje thee en het weer praatje. Dit weer praatje is nu pas in de middag vanwege het lustrum van de molenaar.
We hebben een weerkaart meegenomen. Dit moet een weerkaart prognose zijn van zaterdag 2 juni 2007 12 UTC .Zie prognose hieronder.

Wat valt er over deze kaart te zeggen:
Er zijn twee hoge druk gebieden die het weer bij ons beïnvloeden, de wind is NNO zie ook lijnen van gelijke luchtdruk.
Bij een hogedrukgebied gaat de wind met de wijzers van de klok mee (rechtsom) en hebben we een verticale neerwaartse luchtstroom. Bij een lagedrukgebied hebben we een wind tegen de wijzers van de klok met een opwaartse verticale luchtstroom.
Zie ook http://www.keesfloor.nl/elmar/index.htm
Na de thee is het weer tijd voor extra informatie. Jantine ziet dat de zwichtlijnen wat klapperen en vraagt of deze ook wel eens na gespannen moeten worden.
Hans geeft aan dat je hier inderdaad goed op moet letten. De molen wordt gevangen en gaan we alle zwichtlijnen controleren, daarbij controleren we ook of hoeken goed vast zitten. We kregen ook nog een extra tip van de molenaar.Hans geeft aan dat je hier inderdaad goed op moet letten. De molen wordt gevangen en gaan we alle zwichtlijnen controleren, daarbij controleren we ook of hoeken goed vast zitten. We kregen ook nog een extra tip van de molenaar.
Let bij nat weer goed op de zwichtlijnen, want als de molen draait dan functioneert deze als een droogtrommel hierdoor drogen de lijnen snel op waardoor ze slap kunnen gaan hangen.
Leer je aan om waar je ook bent steeds om de 10 minuten steeds de gedragingen van de molen en het weer te bekijken, incl. controle zwichtlijnen en hoektouwen.
Ook hebben we een kleine reparatie uitgevoerd aan steekbord 2. Dit bord klemde en daarom is dit bijgeschaafd en terug geplaatst. Het steekbord moet nog wel bijgeschilderd worden.

Ook hebben we de molen nog een keer beter in de wind gekruid omdat de wind iets meer NO is geworden.
Al snel is het 16.00 uur en kunnen we beginnen met het wegzetten van de molen. Eerst wordt de wimpel gestreken.

De molen werd afgezeild waarbij Hans en Jantine om en om de vang bedienen en de wieken afzeilden. Bij wiek 2 werd door hans vergeten het steekbord uit te nemen. Dit werd goed opgemerkt door Margo en daardoor moest eerst wiek 2 nog en keer voorgezet worden om het steekbord uit te nemen. Nadat alle zeilen verwijderd waren wordt het wiekenkruis vastgelegd aan de roeketting en de bliksemkabel. Ook werden de afzettingen weg gehaald opgerold en binnen gelegd. Daarna worden de pal (los) en kneppel (vast).
Dan gaan we naar binnen en zetten de steen in zijn werk, en wordt deze bijgezet. Op de kapzolder wordt de vlag gestreken en het luik gesloten, het vet op het lager aangedrukt en de tellerstand genoteerd.

Daarna worden deuren afgesloten en worden beneden de luiken gesloten en de vlag van het Utrechts landschap gestreken.
Dan komt er een eind aan een enerverende en jubilerende dag.

Nogmaals hiep hiep hoera voor de jubilaris.